Problemy finansowe mogą przytrafić się każdemu. Utrata pracy, choroba, nagłe wydatki czy spirala zadłużenia sprawiają, że spłata zobowiązań staje się niemożliwa. W takiej sytuacji jednym z rozwiązań przewidzianych przez prawo jest upadłość konsumencka, czyli procedura pozwalająca osobie fizycznej wyjść z nadmiernego zadłużenia i rozpocząć nowy etap życia bez przytłaczających długów.
W ostatnich latach liczba osób korzystających z instytucji, jaką jest upadłość konsumencka, systematycznie rośnie. Co więcej dla wielu zadłużonych jest to realna szansa na uporządkowanie swojej sytuacji finansowej oraz stopniowe oddłużenie.
W tym artykule wyjaśniamy najważniejsze kwestie związane z postępowaniem upadłościowym, w tym:
- kto może ogłosić upadłość konsumencką,
- ile kosztuje upadłość konsumencka,
- czy po ogłoszeniu upadłości można stracić mieszkanie,
- jak długo trwa postępowanie upadłościowe,
- czy upadłość konsumencka umarza wszystkie długi,
- jak wygląda upadłość konsumencka krok po kroku.
Czym jest upadłość konsumencka?
Upadłość konsumencka to postępowanie sądowe przeznaczone dla osób fizycznych, które nie prowadzą działalności gospodarczej i stały się niewypłacalne, czyli nie są w stanie regulować swoich wymagalnych zobowiązań finansowych.
Celem postępowania jest:
- możliwie najwyższe spłacenie wierzycieli,
- uporządkowanie sytuacji finansowej dłużnika,
- a w wielu przypadkach umorzenie części lub nawet większości długów.
W praktyce oznacza to, że jeśli po zakończeniu postępowania upadłościowego osoba zadłużona może rozpocząć nowe życie finansowe bez obciążenia dotychczasowymi zobowiązaniami.
Kto może ogłosić upadłość konsumencką?
Upadłość konsumencka może zostać ogłoszona wobec osoby fizycznej, która:
- nie prowadzi działalności gospodarczej,
- jest niewypłacalna,
- utraciła zdolność do wykonywania swoich zobowiązań pieniężnych.
Niewypłacalność oznacza sytuację, w której dłużnik nie jest w stanie regulować swoich zobowiązań w terminie, natomiast jego sytuacja finansowa nie pozwala na ich spłatę w przewidywalnym czasie.
W praktyce często dotyczy to osób, które:
- mają wiele kredytów lub pożyczek,
- zmagają się z egzekucją komorniczą,
- utraciły główne źródło dochodu,
- ponoszą wysokie koszty leczenia lub utrzymania rodziny.
Jak złożyć wniosek o upadłość konsumencką?
Aby ogłosić upadłość konsumencką, należy złożyć wniosek do właściwego Sądu Rejonowego – Wydziału Gospodarczego ds. Upadłościowych.
Wniosek powinien zawierać między innymi:
- dane osobowe dłużnika,
- listę wszystkich wierzycieli,
- wysokość zobowiązań,
- informacje o dochodach,
- wykaz majątku.
Do wniosku należy dołączyć dokumenty potwierdzające sytuację finansową, takie jak:
- umowy kredytowe,
- wezwania do zapłaty,
- nakazy zapłaty,
- dokumenty dotyczące dochodów,
- dokumenty dotyczące kosztów,
- dokumenty dotyczące majątku.
Sąd analizuje, czy rzeczywiście istnieje stan niewypłacalności oraz czy nie występują przeszkody do ogłoszenia upadłości.
Ile kosztuje upadłość konsumencka?
Jednym z najczęściej zadawanych pytań jest, ile kosztuje upadłość konsumencka.
Opłata sądowa za złożenie wniosku wynosi obecnie 30 zł.
W trakcie postępowania pojawiają się dodatkowe koszty, przede wszystkim związane z:
- wynagrodzeniem syndyka,
- kosztami postępowania sądowego.
W zależności od stopnia skomplikowania sprawy koszty te zatem mogą wynosić od kilku do kilkunastu tysięcy złotych.
Jeżeli dłużnik nie posiada środków na pokrycie tych kosztów, mogą one zostać pokryte ze środków Skarbu Państwa, a następnie rozliczone w późniejszym etapie postępowania, np. w ramach planu spłaty wierzycieli.
Czy po ogłoszeniu upadłości można stracić mieszkanie?
Wiele osób obawia się, że upadłość konsumencka oznacza automatyczną utratę mieszkania lub domu.
Po ogłoszeniu upadłości powstaje tzw. masa upadłości, do której wchodzi majątek należący do dłużnika. Syndyk może sprzedać niektóre składniki majątku, aby zaspokoić wierzycieli.
W określonych sytuacjach sprzedaży może podlegać również nieruchomość należąca do dłużnika.
Przepisy przewidują jednak mechanizmy ochronne. W niektórych przypadkach część środków uzyskanych ze sprzedaży mieszkania może zostać przeznaczona na pokrycie kosztów wynajmu lokalu przez określony czas, co pozwala przede wszystkim zabezpieczyć podstawowe potrzeby życiowe dłużnika i jego rodziny.
Każda sprawa wymaga jednak indywidualnej oceny przez sąd.
Jak długo trwa upadłość konsumencka?
Czas trwania postępowania zależy od wielu czynników, w szczególności:
- liczby wierzycieli,
- stopnia skomplikowania sprawy,
- istnienia majątku do likwidacji.
Rozpatrzenie samego wniosku o ogłoszenie upadłości może trwać od kilku tygodni do kilku miesięcy.
Następnie rozpoczyna się właściwe postępowanie upadłościowe, w którym syndyk:
- ustala skład majątku upadłego i przyczyny powstania niewypłacalności,
- analizuje zgłoszenia wierzytelności dokonywane przez wierzycieli,
- dokonuje likwidacji majątku upadłego,
- przygotowuje projekt planu spłaty lub inną propozycję zakończenia postępowania.
W prostszych sprawach postępowanie powinno zakończyć się w około 6 miesięcy, natomiast bardziej skomplikowane sprawy mogą trwać rok lub nawet kilka lat.
Czy upadłość konsumencka kasuje wszystkie długi?
Głównym celem postępowania upadłościowego jest oddłużenie osoby niewypłacalnej.
Po wykonaniu planu spłaty wierzycieli pozostała część zobowiązań może zostać umorzona przez sąd.
Nie wszystkie zobowiązania podlegają jednak umorzeniu. Do wyjątków należą między innymi:
- zobowiązania o charakterze alimentacyjnym,
- zobowiązania wynikające z rent, chorób, niezdolności do pracy, kalectwa lub śmierci,
- środki karne lub środki związane z poddaniem sprawcy próbie, zobowiązania do naprawienia szkody wynikającej z przestępstwa lub wykroczenia,
- umyślnie nieujawnione przez dłużnika zobowiązania.
W rezultacie oznacza to, że nawet po zakończeniu postępowania część zobowiązań może nadal istnieć.
Jak wygląda upadłość konsumencka krok po kroku?
Postępowanie upadłościowe osoby fizycznej można przedstawić w uproszczonym schemacie:
- Złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości konsumenckiej.
- Analiza wniosku przez sąd i ocena przesłanek niewypłacalności.
- Ogłoszenie upadłości przez sąd.
- Wyznaczenie syndyka i przejęcie przez niego zarządu nad majątkiem upadłego.
- Zgłaszanie wierzytelności przez wierzycieli.
- Likwidacja majątku wchodzącego do masy upadłości.
- Sporządzenie propozycji rozstrzygnięcia przez syndyka.
- Ustalenie przez sąd planu spłaty wierzycieli.
- Wykonywanie planu spłaty przez upadłego.
- Po zakończeniu planu spłaty – umorzenie pozostałych zobowiązań.
Plan spłaty może trwać:
- do 36 miesięcy,
- od 36 do 84 miesięcy – w zależności od stopnia zawinienia upadłego.
Czy warto skorzystać z pomocy prawnika przy upadłości konsumenckiej?
Choć złożenie wniosku o upadłość konsumencką jest możliwe samodzielnie, w praktyce procedura ta bywa skomplikowana.
Wniosek musi zawierać szczegółowy opis sytuacji majątkowej, listę wierzycieli oraz dokumentację dotyczącą zadłużenia. Na dalszych etapach pojawiają się również kwestie związane z:
- współpracą z syndykiem,
- ustaleniem majątku,
- analizą planu spłaty wierzycieli.
Dlatego pomoc profesjonalnego pełnomocnika często znacząco ułatwia przejście przez całe postępowanie.
Lange Restrukturyzacje sp. z o.o. posiada w tym zakresie szerokie doświadczenie – zarówno w reprezentowaniu dłużników, jak również w praktyce zdobytej podczas pełnienia funkcji syndyka w postępowaniach upadłościowych. Dzięki temu jesteśmy w stanie kompleksowo ocenić sytuację finansową klienta oraz zaproponować rozwiązania dopasowane do jego indywidualnych potrzeb.
Jeżeli rozważają Państwo ogłoszenie upadłości konsumenckiej, zwłaszcza chcą sprawdzić, czy jest to właściwe rozwiązanie w Państwa sytuacji, zachęcamy do kontaktu z naszą kancelarią. Po analizie sytuacji finansowej przedstawimy możliwe scenariusze działania oraz przede wszystkim pomożemy przejść przez cały proces postępowania upadłościowego.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Czy każdy może ogłosić upadłość konsumencką?
Nie. Upadłość konsumencka dotyczy osób fizycznych, które nie prowadzą działalności gospodarczej i są niewypłacalne.
Czy upadłość konsumencka wstrzymuje komornika?
Tak. Po ogłoszeniu upadłości egzekucje komornicze co do zasady ulegają zawieszeniu.
Czy można ogłosić upadłość bez majątku?
Tak. Brak majątku nie wyklucza ogłoszenia upadłości konsumenckiej.
Czy po upadłości można zaciągnąć kredyt?
Tak, ale w praktyce zdolność kredytowa przez pewien czas może być ograniczona.
autor: aplikant radcowski Adrian Fabiszewski
Lange Restrukturyzacje spółka z ograniczoną odpowiedzialnością
Powyższy artykuł nie stanowi porady prawnej ani opinii prawnej w rozumieniu przepisów prawa, co więcej jego charakter jest wyłącznie informacyjny.
Treść artykułu odzwierciedla poglądy i stanowisko autora związane z treścią przepisów prawa, orzeczeń sądów, interpretacji organów państwowych i publikacji prawnych oraz prasowych.
Zarówno Lange Restrukturyzacje spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, jak i autor wpisu nie ponosi odpowiedzialności za ewentualne skutki decyzji podejmowanych po zapoznaniu się z powyższym artykułem, bądź na jego podstawie.