Zmiany w przepisach – umowa o dzieło do zgłoszenia w ZUS

Zmiany w przepisach – umowa o dzieło do zgłoszenia w ZUS

ZbliżająZmiany w przepisach - umowa o dzieło do zgłoszenia w ZUScy się Nowy Rok to tradycyjnie czas nowych postanowień, planów i zmian. To także zwykle czas nowelizacji przepisów prawa, w tym aktualizacja obowiązków pracodawców czy też szerzej, podmiotów szeroko rozumianego obrotu prawnego. Szereg nowelizacji i zmian wchodzi w życie od dnia 1 stycznia 2021 r.

Jedną z  nowelizacji, która zacznie obowiązywać od 1 stycznia 2021 r., jest wprowadzenie obowiązku informowania Zakładu o zawieranych umowach o dzieło. Zmiana ta ma służyć ułatwieniu i umożliwieniu Zakładowi monitorowania obrotu prawnego w ramach zawieranych umów o dzieło oraz ich kontroli.

Jak było, czyli co się zmienia

Obowiązek przekazywania informacji do właściwego ZUS wynika z treści art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Zgodnie z przytoczoną normą „Każda osoba objęta obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi podlega zgłoszeniu do ubezpieczeń społecznych.”.

Katalog osób podlegających obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnym i rentowym został zawarty przede wszystkim w treści art. 6 w/w ustawy.

Do kręgu podmiotów podlegających obowiązkowym ubezpieczeniom należą zatem m.in.: pracownicy, osoby wykonujące pracę nakładczą, członkowie rolniczych spółdzielni produkcyjnych i spółdzielni kółek rolniczych, osoby wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, osoby prowadzące pozarolniczą działalność oraz osoby z nimi współpracujące, osoby współpracujące z osobami fizycznymi, o których mowa w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców, posłowie i senatorowie pobierający uposażenie oraz posłowie do Parlamentu Europejskiego, osoby pobierające stypendium sportowe, osoby pobierające stypendium słuchaczami Krajowej Szkoły Administracji Publicznej im. Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Lecha Kaczyńskiego, doktoranci otrzymujący stypendium doktoranckie, osoby wykonujące odpłatnie pracę, na podstawie skierowania do pracy, w czasie odbywania kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania.

Obowiązkowemu ubezpieczeniu podlegają również osoby pobierające zasiłek dla bezrobotnych, świadczenie integracyjne lub stypendium w okresie odbywania szkolenia, stażu lub przygotowania zawodowego dorosłych, duchowni, żołnierze niezawodowi pełniący czynną służbę wojskową, osoby odbywające służbę zastępczą, osoby przebywające na urlopach wychowawczych lub pobierającymi zasiłek macierzyński albo zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego, osoby pobierające świadczenia socjalne wypłacane w okresie urlopu oraz osoby pobierające zasiłek socjalny wypłacany na czas przekwalifikowania zawodowego i poszukiwania nowego zatrudnienia, osoby pobierające świadczenie szkoleniowe wypłacane po ustaniu zatrudnienia, członkowie rad nadzorczych wynagradzani z tytułu pełnienia tej funkcji.

Co z umową o dzieło?

Jak więc widać, w powyższym katalogu nie ma umów o dzieło. Prowadzi to do wniosku, iż nie podlegają one obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnym i rentowym a zatem również obowiązkowi ich zgłoszenia do właściwego Zakładu. Trzeba jednak podkreślić, iż od tej reguły obowiązuje jeden wyjątek określony w art. 8 ust. 2a w/w ustawy. W sytuacji, w której umowa o dzieło zawarta została z pracodawcą, z którym wykonujący dzieło pozostaje w stosunku pracy lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy, wykonującego dzieło uznaje się za pracownika podlegającego obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu.

Zmiany, zmiany, zmiany

Powyższy stan obowiązuje jednak jedynie do końca bieżącego roku. Wszystko bowiem za sprawą zmian wprowadzonych w ramach art. 22 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem  i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (tzw. tarcza antykryzysowa).

Od 1 stycznia 2021 r. wyżej przytoczony art. 36 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych zawierał będzie dodatkowo ust. 17, którego brzmienie będzie następujące: „Płatnik składek lub osoba fizyczna zlecająca dzieło informuje Zakład o zawarciu każdej umowy o dzieło, jeżeli umowa taka zawarta zostanie z osobą, z którą nie pozostaje w stosunku pracy lub jeżeli w ramach takiej umowy nie wykonuje pracy na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy, w terminie 7 dni od dnia zawarcia tej umowy.”.

Powyższy przepis wprowadza zatem trwały obowiązek informowania Zakładu o wszystkich zawieranych umowach o dzieło z wyłączeniem umów, o których mowa w wyżej już przytoczonym art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Podkreślić należy, iż obowiązek ten dotyczy zarówno umów o dzieło zawieranych pomiędzy przedsiębiorcą (płatnikiem składek) a osobą fizyczną jak i pomiędzy dwiema osobami fizycznymi. Wykładnia celowościowa wprowadzonej normy prawnej pozwala jednak na przyjęcie, iż zgłoszeniu takiemu nie podlegają umowy zawierane pomiędzy dwoma przedsiębiorcami. Zaznaczyć jednak trzeba, iż wyłączenie takie nie wynika wprost z treści przytoczonego przepisu. W przyszłości może prowadzić to do szeregu wątpliwości praktycznych a także sporów z Zakładem.

Wyjaśnijmy w tym miejscu, iż nałożenie na strony umowy o dzieło obowiązku informowania Zakładu o fakcie jej zawarcia, nie wprowadza zmian w zakresie braku obowiązkowego oskładkowania tego typu umów. Konieczność zapłaty zaległych składek pojawić się nadal może wyłącznie w sytuacji ustalenia przez Zakład w drodze przeprowadzonej kontroli, iż zawarta umowa o dzieło spełnia w rzeczywistości przesłanki zakwalifikowania łączącego strony stosunku prawnego jako inny typ umowy – podlegającego obowiązkowym ubezpieczeniom.

Jak i kiedy zgłosić umowę?

Zgłoszenie umowy nastąpić powinno w terminie 7 dni od dnia zawarcia umowy o dzieło. Celem dokonania zgłoszenia opracowano również nowy formularz zgłoszeniowy, tzw. formularz RUD, którego projekt dostępny jest na stronie Rządowego Centrum Legislacji.

Skutki niezgłoszenia umowy

Niezgłoszenie zawartej umowy o dzieło do właściwego Zakładu stanowi naruszenie obowiązków informacyjnych za które ustawa przewiduje określone sankcje karne. Zgodnie z art. 98 ustawy, brak zgłoszenia wymaganych danych do właściwego Zakładu skutkować może nałożeniem na zobowiązanego grzywny w wysokości do 5.000 zł.

Niezależnie od powyższego, zawarta umowa o dzieło może zostać podważona przez Zakład i uznana za inny rodzaj umowy. W takiej sytuacji pojawić się może konieczność opłacenia wszystkich zaległych składek wraz z odsetkami.

autor: radca prawny Tomasz Ogulewicz

Lange Kancelaria Prawna Spółka Partnerska Radcowie Prawni

Powyższy artykuł nie stanowi porady prawnej ani opinii prawnej w rozumieniu przepisów prawa, a jego charakter jest wyłącznie informacyjny.
Treść artykułu odzwierciedla poglądy i stanowisko autora związane z treścią przepisów prawa, orzeczeń sądów, interpretacji organów państwowych i publikacji prawnych oraz prasowych.
Zarówno Lange Kancelaria Prawna Spółka Partnerska Radcowie Prawni, jak i autor wpisu nie ponosi odpowiedzialności za ewentualne skutki decyzji podejmowanych po zapoznaniu się
z powyższym artykułem, bądź na jego podstawie.

ŹRÓDŁA:

ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 266 ze zm.),

ustawa z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 568).

PROJEKT ROZPORZĄDZENIA ZAWIERAJĄCEGO WZÓR FORMULARZA RUD:

https://www.legislacja.gov.pl/projekt/12340507/katalog/12740180#12740180

Niektóre ze spółek jawnych zostaną objęte podatkiem CIT

Niektóre ze spółek jawnych zostaną objęte podatkiem CIT

Niektóre ze spółek jawnych zostaną objęte podatkiem CITW pierwszej kolejności należy podkreślić, iż stwierdzenie „niektóre ze spółek jawnych zostaną objęte podatkiem CIT” sprowadza się do oczywistej konkluzji, iż podatkiem CIT będą objęte te ze spółek jawnych, które spełnią wskazane w ustawie kryteria.

O podleganiu pod podatek CIT będą rozstrzygały dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie. Z opublikowanej treści ustawy wynika, że spółka jawna mająca siedzibę lub zarząd na terytorium RP może być podatnikiem CIT (art. 1 ust. 3 pkt 1a ustawy o CIT):

  1. jeżeli wspólnikami spółki jawnej nie są wyłącznie osoby fizyczne oraz
  2. spółka jawna nie złoży:
    1. przed rozpoczęciem roku obrotowego informacji, według ustalonego wzoru,
      o podatnikach podatku dochodowego od osób fizycznych oraz podatku dochodowego od osób prawnych, posiadających, bezpośrednio lub za pośrednictwem podmiotów niebędących podatnikami podatku dochodowego, prawa do udziału w zysku tej spółki, o którym mowa odpowiednio w art. 8 ust. 1 ustawy o PIT albo w art. 5 ust. 1, lub
    2. aktualizacji danych, o których mowa w lit. a), w terminie 14 dni licząc od dnia zaistnienia zmian w składzie podatników.

– do naczelnika US właściwego ze względu na siedzibę spółki jawnej oraz naczelnika US właściwego dla każdego podatnika, osiągającego dochody z takiej spółki.

Z powyższej analizy, że potencjalny problem mają spółki jawne, których wspólnikami są podatnicy CIT. Problemy pojawią się też, gdy jeśli wspólnikami spółki jawnej jest inna spółka osobowa, np. spółka komandytowa.

Całkowicie pozbawione zagrożenia zostania podatnikiem CIT są spółki jawne, których wspólnikami są wyłącznie osoby fizyczne.

Co powinna zawierać informacja od spółki jawnej?

Informacja, którą musi złożyć spółka jawna powinna zawierać:

  1. imię i nazwisko albo (firmę), adres zamieszkania albo adres siedziby, NIP oraz wielkość prawa do udziału w zysku spółki jawnej:
    1. wspólnika będącego podatnikiem osiągającym dochody ze spółki jawnej;
    2. podatnika niebędącego wspólnikiem spółki jawnej osiągającego dochody z tej spółki;
  2. nazwę, adres oraz NIP podmiotu niebędącego podatnikiem podatku dochodowego, za pośrednictwem którego podatnik osiąga dochody ze spółki jawnej, oraz wielkość posiadanego przez podatnika prawa do udziału w zysku tego podmiotu.

Jak spółka jawna może uniknąć podatku CIT?

Sposób uniknięcia przez spółkę jawną niekorzystnego opodatkowania wynika z przesłanek jakie zostały opisane powyżej. Innymi słowy, aby uniknąć podatku CIT spółka jawna musi:

  • przed rozpoczęciem roku obrotowego złożyć do właściwego naczelnika US informacje opisane powyżej;
  • aktualizować te dane w terminie 14 dni od, licząc od dnia zaistnienia zmian w składzie podatników

Jak długo spółka jawna będzie podatnikiem CIT?

Zgodnie z dodanym art. 1 ust 5 ustawy o CIT: spółka jawna posiada status podatnika odpowiednio od pierwszego dnia roku obrotowego, o którym mowa w ust. 3 pkt 1a lit. a, albo od dnia zaistnienia zmian w składzie podatników, o których mowa w ust. 3 pkt 1a lit. b, do dnia likwidacji spółki lub wykreślenia z właściwego rejestru.

Z przywołanego przepisu wynika, że jeżeli spółka jawna uzyska status podatnika CIT, będzie nim aż do dnia likwidacji spółki lub wykreślenia z właściwego rejestru. Wydaje się, że takie rozstrzygnięcie jest nad wyraz rygorystyczne, gdyż wystarczy jednodniowe uchybienie terminowi na aktualizację określonych danych i spółka jawna staje się podatnikiem CIT aż do końca jej funkcjonowania. Ustawa nie przewiduje możliwości przywrócenia poprzedniego stanu.

W mojej ocenie, przepisy w powyższym zakresie będą musiały być ponownie przemyślane i ocenione. W konsekwencji, zapewne doprowadzi o do ich zmiany.

Wejście w życie nowych przepisów i związanych z nimi obowiązków

Znowelizowane przepisy ustawy o CIT zaczną obowiązywać w pełnym zakresie
od dnia 1 stycznia 2021 r.

Pierwszą informację spółka jawna mająca siedzibę lub zarząd na terytorium RP, której wspólnikami nie są wyłącznie osoby fizyczne, składa w terminie do dnia 31 stycznia 2021 r. według stanu na dzień:

  • 1 stycznia 2021 r. – w przypadku spółki jawnej, która rozpoczęła działalność przed dniem 1 stycznia 2021 r.
  • rozpoczęcia działalności – w przypadku spółki jawnej, która rozpoczęła działalność w okresie od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 stycznia 2021 r.

autor: aplikant radcowski Bartosz Łoboda

Lange Kancelaria Prawna Spółka Partnerska Radcowie Prawni
Powyższy artykuł nie stanowi porady prawnej ani opinii prawnej w rozumieniu przepisów prawa, a jego charakter jest wyłącznie informacyjny.
Treść artykułu odzwierciedla poglądy i stanowisko autora związane z treścią przepisów prawa, orzeczeń sądów, interpretacji organów państwowych i publikacji prawnych oraz prasowych.
Zarówno Lange Kancelaria Prawna Spółka Partnerska Radcowie Prawni, jak i autor wpisu nie ponosi odpowiedzialności za ewentualne skutki decyzji podejmowanych po zapoznaniu się z powyższym artykułem, bądź na jego podstawie.

Źródła:

– ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1406 ze zm.);

Opublikowano w Blog