Zasady wypłacania zasiłku opiekuńczego

Kwestie związane z zasiłkiem opiekuńczym, ale również innymi rodzajami zasiłków stały się ważnym tematem od dnia wejścia w życie pierwszych ograniczeń w prowadzeniu działalności gospodarczej, które wynikają z rozprzestrzeniającej się choroby COVID-19. 

Zasiłek opiekuńczyPoruszaliśmy ten temat już jakiś czas temu w związku z wydłużeniem okresu przysługiwania zasiłku opiekuńczego. Dzisiaj przedstawimy parę słów o zasadach wypłacania zasiłków istotnych z punktu widzenia pracodawcy (przedsiębiorcy).

Istnieją dwa rodzaje podmiotów zobowiązanych do wypłaty zasiłku opiekuńczego: pracodawca, jako płatnik składek oraz Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Kto będzie w konkretnym przypadku wypłacał zasiłek? Reguluje to art. 61 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Zgodnie z nim  wysokość zasiłku ustalają i wypłacają płatnicy składek (pracodawcy), którzy zgłosili do ubezpieczenia chorobowego powyżej 20 ubezpieczonych, z zastrzeżeniem osób uprawnionych do zasiłku za okres po ustaniu ubezpieczenia.

Zasady wypłacania zasiłku opiekuńczego

Zasiłek ustala i wypłaca ZUS:

  • ubezpieczonym, których płatnicy składek zgłaszają do ubezpieczenia chorobowego maksymalnie 20 ubezpieczonych,
  • ubezpieczonym prowadzącym pozarolniczą działalność i osobom z nimi współpracującym,
  • ubezpieczonym będącym duchownymi,
  • ubezpieczonym podlegającym ubezpieczeniu chorobowemu w Polsce z tytułu zatrudnienia u pracodawcy zagranicznego.

Ważne! Ilość ubezpieczonych zgłoszonych do zasiłku chorobowego ustala się na dzień 30 listopada poprzedniego roku kalendarzowego, a w stosunku do płatników składek, którzy na ten dzień nie zgłaszali nikogo – według stanu na pierwszy miesiąc, w którym dokonali takiego zgłoszenia.

W przypadku wypłaty zasiłków przez płatnika składek przyjmuje się, że jest on jedynie pośrednikiem w przekazywaniu ubezpieczonym należnych im świadczeń. Wynika to z tego, że płatnik składek rozlicza wypłacone zasiłki w miesiącu ich wypłaty, składając do ZUS comiesięczne dokumenty rozliczeniowe (m.in. deklarację ZUS DRA). Na podstawie tego rozliczenia płatnik składek pomniejsza wysokość składek o kwoty świadczeń wypłaconych w danym miesiącu przez płatnika.

Te kwoty nie muszą się ze sobą pokrywać, zatem pozostaje pytanie czy płatnik składek (pracodawca) traci na takim rozliczeniu. Otóż nie, bowiem z treści § 20 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek z dnia 21 września 2017 r. (Dz.U. z 2017 r. poz. 1831) wynika, że nadwyżka podlega zaliczeniu na pokrycie innych należności z tytułu bieżących składek aż do wyczerpania nadwyżki. Jeżeli nadal istnieje nadwyżka to podlega ona zaliczeniu na poczet przyszłych składek lub podlega zwrotowi. Zwrot odbywa się w terminie i trybie określonym m.in. w art. 24 ust. 6c i 6d ustawy o Systemie Ubezpieczeń Społecznych. Innymi słowy nadwyżka zwracana jest na wniosek płatnika składek w terminie 30 dni od dnia wpływu wniosku.

Ważne! Jeżeli ze względu na złą sytuację finansową płatnika składek niemożliwe jest wypłacenie zasiłków ubezpieczonym, istnieje możliwość złożenia wniosku do właściwego oddziału ZUS w celu tzw. przejęcia wypłaty zasiłków przez ZUS.  Możliwość złożenia takiego wniosku wynika z faktu, że gwarantem wypłacenia zasiłków jest państwo polskie, które w tym wypadku działa za pośrednictwem ZUS-u (art. 2 ust. 3 ustawy o Systemie Ubezpieczeń Społecznych).