Biała lista podatników VAT

Uprzejmie uprzedzamy, iż z dniem 1 września 2019 r. w życie wejdzie nowelizacja ustawy o VAT, na podstawie której funkcjonować zacznie tzw. biała lista podatników VAT, zawierająca informacje o podatnikach VAT.

Lista ta w założeniu ma ułatwić podatnikom weryfikację kontrahentów, zwiększyć bezpieczeństwo obrotu oraz ułatwić przedsiębiorcom dochowanie należytej staranności przy podejmowaniu lub kontynuowaniu współpracy z kontrahentami. Jednocześnie jednak, począwszy od stycznia 2020 r., brak weryfikacji danych kontrahenta z wykazem prowadzonym przez Krajową Administrację Skarbową będzie wiązał się z ryzykiem solidarnej odpowiedzialności za niezapłacony przez kontrahenta podatek VAT oraz wyłączeniem prawa do odliczenia kosztów podatkowych wynikających z faktur zapłaconych na inny rachunek bankowy, niż ujawniony w zbiorczym wykazie.

Wykaz podatników VAT (biała lista podatników VAT)

Biała lista podatników stanowić ma bazę informacji o podatnikach VAT, prowadzoną przez szefa Krajowej Administracji Skarbowej w formie elektronicznej. Baza ta zastąpić ma obecnie obowiązujące wykazy:

  • podatników zarejestrowanych,
  • podatników wykreślonych oraz
  • podatników przywróconych do rejestru.

Biała lista podatników będzie zawierała następujące dane o podatnikach VAT:

  1. firmę (nazwę) lub imię i nazwisko;
  2. numer, za którego pomocą podmiot został zidentyfikowany na potrzeby podatku, jeżeli taki numer został przyznany (numer NIP);
  3. status podmiotu – tj. podatnik zarejestrowany, podatnik VAT czynny, podatnik VAT zwolniony, podatnik niezarejestrowany, podatnik wykreślony, podatnik przywrócony do rejestru;
  4. numer REGON, o ile został nadany;
  5. numer PESEL, o ile podmiot posiada;
  6. numer w Krajowym Rejestrze Sądowym, o ile został nadany;
  7. adres siedziby – w przypadku podmiotu niebędącego osobą fizyczną;
  8. adres stałego miejsca prowadzenia działalności albo adres rejestracyjny, w przypadku braku adresu stałego miejsca prowadzenia działalności ‒ w odniesieniu do osoby fizycznej;
  9. imiona i nazwiska osób wchodzących w skład organu uprawnionego do reprezentowania podmiotu oraz ich numery identyfikacji podatkowej lub numery PESEL;
  10. imiona i nazwiska prokurentów oraz ich numery identyfikacji podatkowej lub numery PESEL;
  11. imię i nazwisko lub firmę (nazwę) wspólnika oraz jego numer identyfikacji podatkowej lub numer PESEL;
  12. daty rejestracji, odmowy rejestracji albo wykreślenia z rejestru oraz przywrócenia zarejestrowania jako podatnika VAT;
  13. podstawę prawną rejestracji, odmowy rejestracji albo wykreślenia z rejestru oraz przywrócenia zarejestrowania jako podatnika VAT;
  14. numery rachunków rozliczeniowych – wskazanych w zgłoszeniu identyfikacyjnym lub zgłoszeniu aktualizacyjnym i potwierdzonych przy wykorzystaniu STIR .

Informacje zawarte w wykazie podlegać będą aktualizacji raz na dobę w dni robocze – podatnicy korzystający z wykazu będą otrzymywać informacje o dacie i godzinie, w której dokonali weryfikacji danego podmiotu. Jednocześnie uzyskanie informacji w rejestrze będzie możliwe na wybrany dzień – do 5 lat poprzedzających rok, w którym dany podmiot będzie sprawdzany.

Dostęp do wykazu możliwy będzie za pośrednictwem systemu teleinformatycznego udostępnianego na stronie internetowej Ministerstwa Finansów oraz w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Informacje zamieszczone w wykazie będzie można wyszukiwać według nazwy firmy, numeru REGON, NIP lub numeru rachunku bankowego. Możliwe będzie także wyszukiwanie na podstawie fragmentu nazwy firmy – w takim przypadku system pokaże pasujące wyniki, spośród których możliwe będzie wybranie właściwego.

 

Przedsiębiorcy nie muszą podejmować żadnych działań w celu ujawnienia ich danych w białej liście podatników VAT. Wszystkie potrzebne informacje szef Krajowej Administracji Skarbowej pobierze z dostępnych rejestrów publicznych. Jeśli te informacje będą niepoprawne, przedsiębiorca będzie mógł wystąpić do szefa Krajowej Administracji Skarbowej z wnioskiem o ich usunięcie lub sprostowanie.

Jeśli chodzi o numery rachunków bankowych, które się znajdą w wykazie podatników VAT, to zostaną one pobrane z baz Krajowej Administracji Skarbowej. Będą to te same numery rachunków, które zostały podane przy zakładaniu firmy w urzędzie skarbowym (w przypadku spółki zarejestrowanej w KRS) albo za pośrednictwem CEIDG (w przypadku jednoosobowej działalności gospodarczej).

W wykazie nie znajdą się prywatne rachunki bankowe tzw. ROR-y, które przedsiębiorcy czasami wykorzystują do działalności gospodarczej, jednak nie są to rachunki rozliczeniowe dedykowane prowadzeniu działalności gospodarczej.

Jeśli numery rachunków, z których korzysta przedsiębiorca, zmieniły się od czasu założenia firmy, przedsiębiorca powinien zaktualizować te informacje w urzędzie skarbowym (w przypadku spółki zarejestrowanej w KRS) lub poprzez CEIDG (w przypadku jednoosobowej działalności gospodarczej).

 

Konsekwencje prawne związane z funkcjonowaniem białej listy podatników VAT

Wdrożenie białej listy podatników będzie wiązało się dla przedsiębiorców począwszy od stycznia 2020 r. z dodatkowymi obowiązkami. Przedsiębiorca każdorazowo przed dokonaniem przelewu do danego kontrahenta powinien sprawdzać, czy rachunek bankowy kontrahenta jest zgodny z danymi na opublikowanej białej liście podatników.

Zgodnie z ustawą, od dnia 1 stycznia 2020 r. dokonanie na rzecz kontrahenta zapłaty o wartości przekraczającej 15.000,00 zł dokonana bez pośrednictwa rachunku płatniczego – lub dokonana przelewem na rachunek inny, niż zawarty na dzień zlecenia przelewu w prowadzonym przez szefa Krajowej Administracji Skarbowej wykazie nie będzie mogła zostać zaliczona do kosztów uzyskania przychodu w tej części, w jakiej płatność przekracza kwotę 15.000,00 zł. Nie będzie przy tym miała znaczenia liczba transakcji, na jaką podzielona zostanie płatność wynikającą z jednej faktury.

W założeniu ma to na celu ograniczenie wpłat na prywatne rachunki oszczędnościowo-rozliczeniowe przedsiębiorców oraz transakcji gotówkowych, do których nie stosuje się modelu podzielonej płatności (tzw. split payment).

Dodatkowo, w takim przypadku przepisy przewidują także sankcję w postaci objęcia nabywcy solidarną odpowiedzialnością za zaległości podatkowe dostawcy – w części VAT proporcjonalnie przypadającej na tę transakcję.

Sankcje te wyłączać można poprzez zawiadomienie naczelnika urzędu skarbowego o dokonaniu płatności na rachunek inny, niż zawarty w wykazie – w terminie do trzech dni od daty zlecenia przelewu. Nie będzie jednak możliwe uchylenie się od ww. sankcji w przypadku dokonania zapłaty za transakcje bez pośrednictwa jakiegokolwiek rachunku płatniczego.

Do dnia 31 grudnia 2019 r. płatności na rachunek inny, niż podany w wykazie, nie będą obciążone sankcjami.

O czym należy pamiętać?

Podsumowując po dniu 1 września 2019 r. (a szczególnie po dniu 1 stycznia 2020 r.) należy sprawdzać czy przedsiębiorcy, z którymi się współpracuje lub zamierza się rozpocząć współpracę, znajdują się na białej liście podatników VAT prowadzonej przez szefa Krajowej Administracji Skarbowej.

W dniu planowanej zapłaty za usługę bądź towar należy sprawdzać czy numer rachunku bankowego podany na fakturze jest taki sam jak numer rachunku na białej liście podatników VAT. Jeśli rachunek nie jest taki sam, należy wyjaśnić rozbieżności z kontrahentem przed dokonaniem płatności.

W przypadku dokonywania płatności powyżej 15.000,00 zł, należy sprawdzać na białej liście podatników VAT czy numery rachunków kontrahenta zgłoszone w urzędzie skarbowym (w przypadku spółki zarejestrowanej w KRS) albo za pośrednictwem CEIDG (w przypadku jednoosobowej działalności gospodarczej) są prawidłowe. Brak lub błędny rachunek bankowy mogą bowiem narazić przedsiębiorców, którzy będą płacić za towary lub usługi po 31 grudnia 2019 r.  na negatywne skutki podatkowe.

 Biała lista podatników VAT

autor: aplikant radcowski Michał Manista
Lange Kancelaria Prawna Spółka Partnerska Radcowie Prawni
Powyższy artykuł nie stanowi porady prawnej ani opinii prawnej w rozumieniu przepisów prawa, a jego charakter jest wyłącznie informacyjny.
Treść artykułu odzwierciedla poglądy i stanowisko autora związane z treścią przepisów prawa, orzeczeń sądów, interpretacji organów państwowych i publikacji prawnych oraz prasowych.
Zarówno Lange Kancelaria Prawna Spółka Partnerska Radcowie Prawni, jak i autor wpisu nie ponosi odpowiedzialności za ewentualne skutki decyzji podejmowanych po zapoznaniu się z powyższym artykułem, bądź na jego podstawie.

 

Źródła:

– ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tj. Dz.U. z 2018 r. poz. 2174 ze zm.);
– ustawa z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r. poz. 1520);
– https://www.biznes.gov.pl/pl/aktualnosci/biala-lista-podatnikow-vat-nowe-narzedzie-do-sprawdzania-kontrahentow.