Rewolucja w terminach przedawnienia roszczeń – część II

Rewolucja w terminach przedawnienia roszczeń

Niniejszym przedstawiamy Państwu drugą część artykułu o nadchodzącej nowelizacji Kodeksu cywilnego, który obejmuje zmiany jakie mają dotyczyć również uprzywilejowanej pod wieloma względami grupy tj. konsumentów. Podczas gdy w części pierwszej omówiliśmy ogólne zmiany w terminach przedawnienia roszczeń, w niniejszym wpisie opiszemy zmiany w zakresie praw konsumentów.

Powszechnie przyjmuje się, że konsument w relacji z przedsiębiorcą jest stroną słabszą i dlatego ustawodawca stara się go wspierać (wyrównać dysproporcje) poprzez zmianę na jego korzyść obowiązującego prawa. Tak jest i w tym przypadku, gdyż projektowane zmiany Kodeksu cywilnego przewidują, że po upływie terminu przedawnienia nie będzie można domagać się zaspokojenia roszczenia przysługującemu przeciwko konsumentowi. Wynika to z faktu, że sąd w tego typu relacjach będzie badał z urzędu czy nie doszło do przedawnienia roszczenia, a nie jak jest aktualnie, rozpatrywał kwestię przedawnienia wyłącznie na zarzut podniesiony przez stronę postępowania.

Od w/w nowej zasady ustawodawca przewidział wyjątek w art. 1171 § 1 k.c., mianowicie, w szczególnych przypadkach, po rozważeniu interesu stron, nie uwzględnić upływu terminu przedawnienia roszczenia przysługującego przeciwko konsumentowi, jeżeli wymagają tego względy słuszności. Stosując wyjątek sąd powinien wziąć pod uwagę (art. 1171 § 2 k.c.):

  • długość terminu przedawnienia,
  • długość okresu od upływu terminu przedawnienia do chwili dochodzenia roszczenia,
  • charakter okoliczności, które spowodowały niedochodzenie roszczenia przez uprawnionego, w tym wpływ zachowania zobowiązanego na opóźnienie uprawnionego w dochodzeniu roszczenia.

Wprowadzane zmiany mają zmotywować przedsiębiorców do szybszego działania przeciwko nierzetelnym dłużnikom (konsumentom) oraz wyeliminować pewnego rodzaju proceder polegający na „masowym” dochodzeniu przedawnionych roszczeń od konsumentów, którzy nie zawsze działają w pełnej świadomości swoich praw,
co w konsekwencji prowadzi do wszczęcia przeciwko nim egzekucji komorniczych,
a ostatecznie nawet do ich całkowitej niewypłacalności.

W ramach rzeczonej nowelizacji zostanie również redakcyjnie poprawiony art. 568 § 2 k.c., który wprost będzie wskazywał, że w przypadku nabycia rzeczy przez konsumenta, bieg terminu przedawnienia nie może zakończyć się przed upływem terminów określonych w § 1 zdanie pierwsze tego artykułu (czyli przed upływem 2 lat, a w przypadku nieruchomości 5 lat). Aktualne brzmienie art. 568 § 2 odnosi się do całego § 1, tj. także zdania drugiego, który jest lex specialis względem zdania pierwszego.

Rewolucja w terminach przedawnienia roszczeń