40 euro dla Wierzyciela

Często w trakcie podejmowanych przez Kancelarię czynności windykacyjnych na rzecz naszych Klientów, spotykamy się z sytuacją, w której wierzyciel nie do końca ma świadomość przysługujących mu praw względem dłużnika.

Typowym przykładem takiej sytuacji jest m. in. brak świadomości wierzycieli co do przysługującego im prawa dochodzenia od dłużnika, obok świadczenia głównego oraz naliczonych od tegoż świadczenia odsetek, rekompensaty za koszty odzyskiwania należności w wysokości równowartości 40 EURO.

Uprawnienie to wynika z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o terminach zapłaty w transakcjach handlowych. Zgodnie, ze wskazaną normą prawną „Wierzycielowi, od dnia nabycia uprawnienia do odsetek, o których mowa w art. 7 ust. 1 lub art. 8 ust. 1, przysługuje od dłużnika, bez wezwania, równowartość kwoty 40 euro przeliczonej na złote według średniego kursu euro ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski ostatniego dnia roboczego miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym świadczenie pieniężne stało się wymagalne, stanowiącej rekompensatę za koszty odzyskiwania należności.”

Dla przykładu, na dzień 31.03.2016 r. kwota ta wynosi 170,40 zł. A zatem jest to roszczenie często zbliżone do roszczenia zasadniczego wierzyciela (w szczególności w sytuacji, gdy dochodzimy tzw. „mikroroszczeń” w elektronicznym postępowaniu upominawczym, np. skapitalizowanych odsetek).

Jakie więc przesłanki należy spełnić, aby nabyć uprawnienie do dochodzenia wskazanej kwoty?

  • Po pierwsze musimy być przedsiębiorcą, a nasze roszczenie musi wynikać z prowadzonej działalności i być skierowane do innego przedsiębiorcy (art. 2 ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych). Innymi słowy uprawnienie to dotyczy transakcji zawieranych pomiędzy profesjonalistami.
  • Po drugie musimy spełnić kumulatywnie przesłanki wskazane w art. 7 ust. 1 lub art. 8 ust. 1 ustawy, tzn. jako wierzyciel musimy spełnić własne świadczenie (np. wydać sprzedawany towar) oraz nie otrzymać należnej zapłaty za spełnione świadczenie w umówionym terminie.

Przy spełnieniu wszystkich wyżej wymienionych warunków, nasze uprawnienie do dochodzenia wskazanej rekompensaty w wysokości 40 EURO aktualizuje się w zasadzie od momentu wymagalności roszczenia zasadniczego (w praktyce pokrywa się więc z aktualizacją uprawnienia do żądania odsetek za opóźnienie). Co więcej, od wskazanej kwoty niezależnie od głównego świadczenia możemy dochodzić odsetek.

Na zakończenie poruszmy jeszcze jedną istotną kwestię dotyczącą omawianej tematyki. Mianowicie na płaszczyźnie omawianego przepisu pojawiły się wątpliwości co do tego, czy wierzyciel dochodzący „rekompensaty za koszty odzyskiwania należności”, w istocie winien rzeczone koszty ponieść a jeżeli tak, to czy ich poniesienie powinno być przez wierzyciela udokumentowane? A zatem czy powinniśmy podjąć jakieś szczególne „czynności windykacyjne” wobec dłużnika oraz czy czynności te powinny generować stosowne koszty.
Powyższe wątpliwości rozstrzygnął Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 11 grudnia 2015 r. w sprawie o sygn. akt III CZP 94/15. SN stwierdził, iż: „Rekompensata za koszty odzyskiwania należności w wysokości 40 euro, przewidziana w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o terminach zapłaty w transakcjach handlowych, przysługuje wierzycielowi bez konieczności wykazania, że koszty te zostały poniesione […]”.

A zatem zasadniczym wnioskiem jaki płynie z przytoczonej wyżej uchwały SN jest fakt, iż nawet sytuacja, w której wierzyciel w istocie nie poniesie jakichkolwiek kosztów związanych z odzyskaniem należnego mu świadczenia pieniężnego nie neguje przysługującego mu uprawnienia do dochodzenia rekompensaty za koszty odzyskiwania należności.