ULGA IP BOX TO CZYSTA KORZYŚĆ DLA PROGRAMISTÓW

Czym jest ulga IP BOX?

Ulga IP BOX polega na opodatkowaniu dochodu pochodzącego z kwalifikowanych praw własności intelektualnej, np. prawa autorskiego do programu komputerowego (dalej kwalifikowane IP) preferencyjną stawką podatku dochodowego w wysokości 5%. Ulgę tą ustawodawca uregulował w art. 30ca i art. 30 cb ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowych od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1387) oraz w art. 24d i art. 24e ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 865).

Kto może skorzystać z ulgi IP BOX?

Z ulgi IP BOX będą mogli skorzystać zarówno podatnicy rozliczający się z podatku dochodowego od osób prawnych, np. spółki kapitałowe, jak również podatnicy płacący podatek dochodowy od osób fizycznych. Wspólnym elementem dla wszystkich podmiotów jest prowadzenie działalności, która jest kwalifikowana jako działalność badawczo-rozwojowa oraz w jej ramach ponoszone są koszty z kwalifikowanego prawa autorskiego.

W celu rozwiania wszelkich wątpliwości co do zakresu podmiotowego IP BOX trzeba wskazać, że uprawnione do skorzystania z ulgi IP BOX są również:

  • spółki cywilne;
  • przedsiębiorstwa w spadku;
  • podatkowe grupy kapitałowe;
  • spółki niemające osobowości prawnej, mające siedzibę lub zarząd w innym państwie, jeżeli prawo tego państwa traktuje je jako osoby prawne i podlegają opodatkowaniu od całości dochodów bez względu na miejsce ich osiągania.

Jakie są wymogi skorzystania z ulgi IP BOX?

Do najważniejszych wymogów, jakie należy spełnić, zalicza się:

  • prowadzenie działalności badawczo-rozwojowej;
  • wytworzenie kwalifikowanego IP (kwalifikowane prawo własności intelektualnej) w ramach prowadzonej działalności badawczo-rozwojowej;
  • prowadzenie odrębnej ewidencji zdarzeń gospodarczych obejmującej wszystkie operacje finansowe związane z dochodami z kwalifikowanych IP, zgodnie z art. 24e ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT i art. 30cb ust. 1 pkt 1 ustawy o PIT;
  • osiągnięcie dochodu z kwalifikowanego IP, podlegającego opodatkowaniu w Polsce;
  • poniesienie kosztów kwalifikowanych w związku z wytworzeniem, rozwinięciem lub ulepszeniem kwalifikowanego IP.

Co do zasady podstawą przyznania ulgi IP BOX jest spełnienie ustawowo wymaganych warunków, natomiast warto potwierdzić słuszność jej stosowania przez uzyskanie pozytywne indywidualnej interpretacji podatkowej.

Czym jest ulga Badawczo-Rozwojowa?

Bardzo ważne jest zaznajomienie się z pojęciem ulgi badawczo-rozwojowej, ponieważ aby z niej skorzystać przedsiębiorca musi prowadzić działalność badawczą lub rozwojową. Jest to o tyle ważne, iż w celu skorzystania z ulgi IP BOX programista również musi w pierwszej kolejności spełniać przesłanki prowadzenia działalności badawczo-rozwojowej. Z ulgą B+R mogą się Państwo zapoznać w naszym artykule.

Autorskie prawo do programu komputerowego

Co do zasady, programy komputerowe nie są wynalazkami, więc nie są w Polsce udzielane na nie patenty. Nie oznacza to jednak, że są pozbawione jakiejkolwiek ochrony, gdyż programy komputerowe mogą być przedmiotem ochrony na podstawie prawa autorskiego jako utwory w rozumieniu art. 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych.

Aby skorzystać z ulgi IP BOX w przypadku programu komputerowego muszą zostać spełnione trzy podstawowe przesłanki:

  1. dochód osiągany jest z prawa autorskiego do programu komputerowego;
  2. program komputerowy został wytworzony, rozwinięty lub ulepszony przez podatnika w ramach prowadzonej przez niego działalności badawczo-rozwojowej;
  3. podatnik prowadzi specjalną ewidencję przychodu na potrzeby IP BOX.

Podnosząc kwestie stricte związane z autorskim prawem do programu komputerowego należy wskazać elementy programu komputerowego chronione prawem autorskim, którymi są przede wszystkim:

  • forma programów – informacje zawarte w kodzie źródłowym programu komputerowego, w opisie procedur operacyjnych, zestawieniu danych, w informacjach konwersacyjnych i dialogowych;
  • interfejs – oparty na analogicznych podstawach jak ochrona innych składników programu;
  • pojęcie „program komputerowy” utożsamiany jest z pojęciem „oprogramowanie”;
  • interfejs można uznać za nierozerwalną, funkcjonalną część składową programu komputerowego, który podlega tożsamej ochronie jak program komputerowy i dlatego może stanowić kwalifikowane IP;
  • program komputerowy to seria kroków (instrukcji), które są podejmowane przez komputer podczas wykonywania programu. Komponentami programu komputerowego są między innymi sekwencje instrukcji wykonywanych komputerowo, specyfikacje, cyfrowe przetwarzanie obrazów, moduły, obiekty, procedury, funkcje, pliki z kodem źródłowym lub pliki wykonywalne.
  • „oprogramowanie chronione prawem autorskim” może zawierać się w katalogu kwalifikowanych IP, jako aktywo funkcjonalnie ekwiwalentne do patentu. Oprogramowanie chronione prawem autorskim dzieli podstawowe cechy patentów, ponieważ jest nowatorskie, nieoczywiste i użyteczne, a zatem zasadniczo wynika z prowadzenia innowacyjnej działalności badawczo-rozwojowej, której prowadzenie powinny stymulować przepisy o IP BOX.
  • Różne traktowanie oprogramowania na mocy prawa patentowego różnych jurysdykcji nie ma wpływu na to, czy dochody z oprogramowania mogą korzystać z regulacji IP BOX.

Przeniesienie autorskich praw majątkowych

Aby uznać, że powstał dochód z prawa autorskiego do programu komputerowego podatnik winien świadomie i odpowiednio konstruować umowę  z kontrahentem. Większość programistów pomija istotny fakt, iż wspomniany wyżej dochód powstaje jeśli w umowie zastrzeżono przeniesienie autorskich praw majątkowych na kontrahenta. Co prawda, nie jest konieczne aby była to stricte umowa licencyjna, lecz wystarczy że będzie zawierała istotne elementy takiej umowy pozwalające jednoznacznie stwierdzić, że doszło do przeniesienia autorskich praw majątkowych za wynagrodzeniem.

Zasady ustalania dochodu oraz podstawy opodatkowania IP

 1.     Metoda obliczania kwalifikowanego dochodu uzyskanego z kwalifikowanego IP

Wysokość dochodu z kwalifikowanego IP ustala się jako iloczyn:

  • dochodu z kwalifikowanego IP osiągniętego w roku podatkowym i,
  • wskaźnika nexus obliczonego według specjalnego wzoru.

Poszczególne litery w powyższym wzorze oznaczają koszty faktycznie poniesione przez podatnika na:

a – prowadzoną bezpośrednio przez podatnika działalność B+R związaną z kwalifikowanym prawem własności intelektualnej;

b – nabycie wyników prac B+R związanych z kwalifikowanym  prawem wł. Intelektualnej, innych niż wymienione w lit. d, od podmiotu niepowiązanego w rozumieniu art. 23m ust. 1 pkt 3,

c – nabycie wyników prac B+R związanych z kwalifikowanym prawem wł. Intelektualnej, innych niż wymienione w lit. d, od podmiotu powiązanego w rozumieniu art. 23m ust. 1 pkt 4,

d – nabycie przez podatnika kwalifikowanego prawa wł. Intelektualnej.

Aby dokonać prawidłowego obliczenia podstawy opodatkowania należy zsumować kwalifikowane dochody osiągnięte w danym roku podatkowym ze wszystkich kwalifikowanych IP.

2.     Kalkulacja wskaźnika nexus

Wzór oraz wykonane na jego podstawie obliczenia pozwalają nam poznać wskaźnik nexus, który winien być obliczany oddzielnie dla wszystkich dochodów z poszczególnych kwalifikowanych IP.

Wzór na obliczenie wskaźnika nexus:

Z przedstawionego wzoru należy wyciągnąć wniosek, iż im więcej procesów związanych z innowacjami podatnik będzie przeprowadzał we własnym zakresie lub zlecał podmiotom niepowiązanym, tym większy będzie kwalifikowany dochód podlegający opodatkowaniu preferencyjną 5% stawką, ponieważ będzie bliższy wartości 1. Wynika to z podejścia OECD, zgodnie z którym dochody związane z kwalifikowanym IP mogą być korzystnie opodatkowane jedynie w takim zakresie, w jakim konkretne kwalifikowane IP przynoszące  przychód jest efektem prac B+R prowadzonych przez danego podatnika, czyli prac, które wymagają poniesienia kwalifikowanych kosztów uwzględnionych we wskaźniku nexus.

Na uwagę zasługuje fakt, iż nie można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów na cele obliczenia podstawy opodatkowania, o której mowa w art. 26 ust. 1 lub art. 30c ust. 2 ustawy o PIT kosztów pracy własnej w jednoosobowej działalności gospodarczej. Takie samo podejście należy stosować w przypadku próby zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów kosztów bezpośrednio sfinansowanych z dotacji.

Obliczanie dochodu z kwalifikowanego IP

Dochodem z kwalifikowanego IP, zgodnie z art. 24d  ust. 7 ustawy o CIT i art. 30ca ust. 7 ustawy o PIT, jest osiągnięty przez podatnika w ciągu roku podatkowego dochód:

  • z opłat lub należności wynikających z umów licencyjnych, dotyczących kwalifikowanego IP;
  • ze sprzedaży kwalifikowanego IP;
  • z kwalifikowanego IP uwzględnionego w cenie sprzedaży produktu lub usługi;
  • z odszkodowania za naruszenie praw wynikających z kwalifikowanego IP, jeżeli zostało uzyskane w postępowaniu spornym, w tym w postępowaniu sądowym albo arbitrażu.

Ewidencja zdarzeń gospodarczych dla celów IP BOX

Warunkiem skorzystania z preferencyjnej stawki podatkowej jest prowadzenie szczegółowej i odrębnej ewidencji dla wszystkich operacji finansowych związanych z uzyskaniem dochodów z kwalifikowanego IP. Nie ma przy tym narzuconego przepisami prawa systemu prowadzenia takiej ewidencji – decyzja w tym zakresie należy do podatnika.

1.     Podatnicy prowadzący księgi rachunkowe,

Podatnicy prowadzący księgi rachunkowe winni dokonać wyodrębnienia w ewidencji księgowej operacji gospodarczych dotyczących każdego kwalifikowanego IP, umożliwiającego uzyskanie informacji, które są wymagane w zakresie rozliczania przychodów, kosztów uzyskania przychodów oraz dochodu lub straty. Podatnik musi brać pod uwagę potrzeby informacyjne związane ze sprawozdawczością w zakresie wydatków kwalifikowalnych w projektach, obowiązujące przepisy prawne oraz techniczne możliwości posiadanego przez siebie systemu księgowego.  Może to wymagać od podatnika wyodrębnienia oddzielnych kont, na których będzie prowadzona ewidencja wydatków kwalifikowalnych w podziale na każde kwalifikowane IP osobno.

2.     Podatnicy nieprowadzący ksiąg rachunkowych,

Brak ksiąg rachunkowych nie powoduje utraty przez podatnika możliwości skorzystania z ulgi IP BOX. Wymóg zapewnienia wyodrębnionej ewidencji dla projektu kwalifikowanego IP może być spełniony przez sporządzanie techniką komputerową w postaci arkusza kalkulacyjnego kumulatywnego, comiesięcznego zestawienia dokumentów, które potwierdzają poniesione wydatki dotyczące projektu kwalifikowanego IP na koniec danego miesiąca.

Rozliczenie podatku dochodowego w wysokości 5%

Podatnicy korzystający z preferencyjnej stawki 5% podatku  dochodowego mogą z niej skorzystać po zakończeniu roku podatkowego poprzez złożenie zeznania podatkowego za dany rok podatkowy. Dochód z kwalifikowanych IP wykazuje się w zeznaniu podatkowym za rok, w którym został osiągnięty. Oznacza to, że IP BOX oraz ulga B+R jest preferencją podatkową, z której można skorzystać po zakończeniu roku podatkowego w zeznaniu rocznym. Podatnicy nie mają zatem możliwości skorzystania z tej preferencji w trakcie roku podatkowego, poprzez pomniejszenie zaliczek na podatek dochodowy.

Podatnik ma prawo stosować preferencyjne IP BOX przez cały okres trwania ochrony prawnej kwalifikowanych IP.

Podsumowując rozważania prowadzenie w niniejszej pracy należy wskazać, iż aby skorzystać z ulgi IP BOX podatnik winien:

  • Zweryfikować prace związane z działalnością badawczo-rozwojową, które prowadzą do wytworzenia, rozwinięcia lub ulepszenia kwalifikowanego IP;
  • Wyodrębnić kwalifikowane IP;

 Źródła:

  1. ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych;
  2. ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych.

Autor: aplikant radcowski Bartosz Łoboda
Lange Kancelaria Prawna Spółka Partnerska Radcowie Prawni
Powyższy artykuł nie stanowi porady prawnej ani opinii prawnej w rozumieniu przepisów prawa, a jego charakter jest wyłącznie informacyjny.
Treść artykułu odzwierciedla poglądy i stanowisko autora związane z treścią przepisów prawa, orzeczeń sądów, interpretacji organów państwowych i publikacji prawnych oraz prasowych. Zarówno zespół Lange Kancelaria Prawna Spółka Partnerska Radcowie Prawni, jak i autor artykułu nie ponosi odpowiedzialności za ewentualne skutki decyzji podejmowanych po zapoznaniu się z powyższym artykułem, bądź na jego podstawie.

Całkowite oddłużenie w drodze upadłości konsumenckiej – przesłanki

Całkowite oddłużenie w drodze upadłości konsumenckiejCałkowite oddłużenie w drodze upadłości konsumenckiej – przesłanki

Postępowanie upadłościowe osoby która nie prowadzi działalności gospodarczej, wyjąwszy skrajnie niekorzystne dla dłużnika przypadki tj. umorzenie postępowania, kończy się ustaleniem dla upadłego planu spłaty bądź jego oddłużeniem – pełnym lub warunkowym (o tym zagadnieniu szerzej pisaliśmy TUTAJ).

Na wstępie należy zauważyć że umorzeniu podlegają zobowiązania niezaspokojone w toku postępowania upadłościowego, powstałe przed ogłoszeniem upadłości dłużnika. Nie podlegają jednak umorzeniu:

  1. zobowiązania o charakterze alimentacyjnym,
  2. zobowiązania wynikające z rent z tytułu odszkodowania za wywołanie choroby, niezdolności do pracy, kalectwa lub śmierci,
  3. zobowiązania do zapłaty orzeczonych przez sąd kar grzywny, a także do wykonania obowiązku naprawienia szkody oraz zadośćuczynienia za doznaną krzywdę,
  4. zobowiązania do zapłaty nawiązki lub świadczenia pieniężnego orzeczonych przez sąd jako środek karny lub środek związany z poddaniem sprawcy próbie,
  5. zobowiązania do naprawienia szkody wynikającej z przestępstwa lub wykroczenia stwierdzonego prawomocnym orzeczeniem,
  6. zobowiązania, których upadły umyślnie nie ujawnił, jeżeli wierzyciel nie brał udziału w postępowaniu.

Jakie zobowiązania mogą ulec umorzeniu w drodze upadłości konsumenckiej?

Tytułem przykładu, dzięki instytucji upadłości konsumenckiej możemy uzyskać umorzenie długów wobec banków i innych instytucji finansowych (np. tzw. „chwilówki”), ZUS czy Urzędu Skarbowego, ale wciąż będziemy musieli spłacać zaległe alimenty. Niezwykle ważne jest również, by na etapie składania wniosku o ogłoszenie upadłości maksymalnie starannie sporządzić spis wierzycieli. Umyślne pominięcie we wniosku któregoś z wierzycieli spowodować może odmowę umorzenia zobowiązań wobec tego podmiotu.

Oczywiście, optymalnym z perspektywy osoby wobec której ogłoszono upadłość konsumencką zakończeniem postępowania jest całkowite oddłużenie. O ile jest ono pierwszoplanowym celem upadłości konsumenckiej, to jednak postępowanie upadłościowe należy prowadzić tak, aby nie pozbawiało ono dłużnika w przyszłości motywacji do zwiększonej staranności w zakresie spłacania swoich zobowiązań. Umorzenie zobowiązań upadłego zawsze powinno zostać poprzedzone próbą spłacenia przynajmniej części zadłużenia.

W konsekwencji, Sąd bezwarunkowo umorzy zobowiązania upadłego bez ustalenia planu spłaty wierzycieli wyłącznie jeśli osobista sytuacja upadłego w oczywisty sposób wskazuje, że jest on trwale niezdolny do dokonywania jakichkolwiek spłat w ramach planu spłaty wierzycieli.

Kiedy mamy do czynienia z ową trwałą niezdolnością?

Przesłanka ta podlega swobodnej ocenie sądu, który musi wziąć pod rozwagę możliwości zarobkowe upadłego, konieczność utrzymania upadłego i osób pozostających na jego utrzymaniu, w tym ich potrzeby mieszkaniowe, wysokość niespłaconych długów i realność ich spłaty w przyszłości. Szczególną uwagę należy zwrócić na ocenę przez Sąd możliwości zarobkowych upadłego. W mojej ocenie nie spotka się z pozytywną oceną Sądu niepodejmowanie pracy przez upadłego, który jest zdrowy i zdolny do wykonywania pracy, albowiem budzi to oczywiste wątpliwości dotyczące celowego braku generowania dochodów.

Dopiero w wyjątkowych przypadkach Sąd nie powinien ustalać planu spłaty zobowiązań. Najczęstszymi  sytuacjami, w których wydawane są postanowienia o bezwarunkowym umorzeniu zobowiązań są postanowienia w sprawach osób w podeszłym wieku, nie posiadających miejsca zatrudnienia bądź schorowanych. Sąd nie powinien ustalać planu spłaty także w sytuacji, gdy analiza budżetu domowego upadłego prowadzi do wniosku, że nie generuje on żadnych oszczędności i brak jest racjonalnych przesłanek do stwierdzenia, że jego sytuacja finansowa ulegnie w przyszłości poprawie. Ustalenie planu spłaty dla takiej osoby stanowiłoby w mojej ocenie nadmierne obciążenie upadłego. W skrajnych przypadkach takie nadmierne obciążenie mogłoby skutkować zaprzestaniem realizacji planu spłaty i zniweczenia celu postępowania, który ma charakter nadrzędny.

Autor: radca prawny Mateusz Grzelak
Lange Kancelaria Prawna Spółka Partnerska Radcowie Prawni
Powyższy artykuł nie stanowi porady prawnej ani opinii prawnej w rozumieniu przepisów prawa, a jego charakter jest wyłącznie informacyjny.
Treść artykułu odzwierciedla poglądy i stanowisko autora związane z treścią przepisów prawa, orzeczeń sądów, interpretacji organów państwowych i publikacji prawnych oraz prasowych. Zarówno zespół Lange Kancelaria Prawna Spółka Partnerska Radcowie Prawni, jak i autor artykułu nie ponosi odpowiedzialności za ewentualne skutki decyzji podejmowanych po zapoznaniu się z powyższym artykułem, bądź na jego podstawie.

CZY PROSTA SPÓŁKA AKCYJNA TO NOWA SUPERSPÓŁKA?

CZY PROSTA SPÓŁKA AKCYJNA TO NOWA SUPERSPÓŁKA?

CZY PROSTA SPÓŁKA AKCYJNA TO NOWA SUPERSPÓŁKA?

Prosta spółka akcyjna (dalej jako PSA) jest nowym typem spółki handlowej wprowadzonej ustawą z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy – Kodeks spółek handlowych oraz niektórych innych ustaw. Pierwotnie przepisy o P.S.A. miały wejść w życie z dniem 1 marca 2020 r.  Zmieniło się to wraz z pojawieniem się Covid-19 i termin wejścia w życie zmian został przeniesiony na dzień 1 stycznia 2021 r.

Niniejszy wpis stanowi prezentację nowych instytucji w prawie handlowym oraz już istniejących, lecz charakterystycznych w połączeniu z przepisami o Prostej Spółce Akcyjnej.

ZAŁOŻENIE SPÓŁKI

Umowa spółki musi zostać zawarta w formie aktu notarialnego. Jest to forma zastrzeżona w ustawie pod rygorem nieważności, zatem wszelkie od niej odstępstwa spowodują nieważność czynności prawnej. Ustawodawca przewidział jednak jedno odstępstwo – możliwość rejestracji tej spółki w systemie elektronicznym S24.

PSA może być tworzone w każdym celu prawnie dopuszczalnym. W konsekwencji może zostać założona w celu prowadzenia działalności gospodarczej i osiągania przychodów, jak i w celach niekomercyjnych. Wydaje się, że w tym ostatnim przypadku PSA powinna zostać wpisana do rejestru podmiotów niekomercyjnych Krajowego Rejestru Sądowego. Ma to znaczne konsekwencje:

  1. wypracowana przez spółkę nadwyżka przychodów nad kosztami nie powinna być dzielona między akcjonariuszy;
  2. PSA nie może być reprezentowana przez prokurenta;
  3. firma PSA nie podlega ochronie prawnej na podstawie przepisów kodeksu cywilnego o firmie przedsiębiorcy.

Dopuszczalne jest zakładanie Prostej Spółki Akcyjnej przez jeden lub większą liczbę podmiotów. W przypadku tworzenia jednoosobowej Prostej Spółki Akcyjnej występuje jednak zakaz tworzenia tej spółki przez jednoosobową spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością (zapis tożsamy z tym funkcjonującym w odniesieniu do sp. z o.o. i spółki akcyjnej).

Z chwilą zawarcia umowy spółki powstaje Prosta Spółka Akcyjna w organizacji, której zgłoszenia do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego należy dokonać w terminie 6 miesięcy od dnia zawarcia umowy spółki. Należy mieć na uwadze, że  w przypadku zmiany umowy spółki przed rejestracją, czyli na etapie spółki w organizacji konieczne jest jednogłośne wyrażenie zgody na taką zmianę przez wszystkich akcjonariuszy.

Wniosek o wpis spółki do rejestru powinny podpisać wszyscy członkowie zarządu lub rady dyrektorów. W tym drugim przypadku ustawodawca nie przewidział istnienia rady dyrektorów na poziomie spółki w organizacji, mimo to należy przyjąć, że rada dyrektorów mając takie same uprawnienia jak zarząd może podpisać wniosek o wpis PSA do rejestru.

SFERA WŁAŚCICIELSKA PROSTEJ SPÓŁKI AKCYJNEJ

Prosta spółka akcyjna jest tworzona przez akcjonariuszy obejmujących jej akcje w zamian za wkłady pieniężne i niepieniężne. Jak stanowi art. 3002 § 2 ustawy z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowy (dalej jako k.s.h.) wkładem niepieniężnym na pokrycie akcji może być wszelki wkład mający wartość majątkową, w szczególności świadczenie pracy i usług.

Podstawową cechą akcji w PSA jest to, że nie posiadają wartości nominalnej, nie stanowią one części kapitału akcyjnego i są niepodzielne. Innymi słowy akcje spółki akcyjnej są beznominałowe.

Kolejną cechą akcji jest ich przymusowa forma elektroniczna i brak możliwości posiadania papierowego dokumentu akcji. Spółka poza akcjami zwykłymi, może wyemitować akcje założycielskie, akcje uprzywilejowane i akcje nieme.

W związku ze zdematerializowaną formą akcji będą one podlegały zarejestrowaniu w rejestrze akcjonariuszy (brak księgi akcyjnej). Taki rejestr, zgodnie z art. 30030  k.s.h., może prowadzić notariusz posiadający kancelarię notarialną na terytorium RP, a także inne podmioty, które na podstawie przepisów ustawy o obrocie instrumentami finansowymi są uprawnione do prowadzenia rachunków papierów wartościowych (np. domy maklerskie).

Co jest istotne, wkład na pokrycie akcji nie musi być wniesiony przed rejestracją spółki, lecz w terminie do 3 lat od dnia rejestracji spółki.

RADA DYREKTORÓW (model monistyczny)

Do kompetencji rady dyrektorów należy przede wszystkim prowadzenie sprawy spółki (dyrektorzy wykonawczy) oraz nadzór nad prowadzeniem jej spraw (dyrektorzy nie wykonawczy). Rada dyrektorów składa się z co najmniej jednego dyrektora. W konsekwencji, nie ma potrzeby dzielić dyrektorów na wykonawczych i niewykonawczych. Jest to wyłącznie zależne od założycieli spółki i wprowadzenia określonych postanowień do umowy spółki.

W Prostej Spółce Akcyjnej możliwe jest również powołanie zarządu jaki znamy ze spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i spółki akcyjnej. Jest to tzw. model dualistyczny, ponieważ elementy nadzoru nad sprawami spółki są realizowane przez oddzielny organ, tj. radę nadzorczą lub komisję rewizyjną.

ZBYCIE AKCJI

Należy wskazać, że akcje w Prostej Spółce Akcyjnej są zbywalne. Ewentualne ograniczenia w zbywaniu akcji będą mogły wynikać z umowy spółki (statut). Zgodnie z art. 30036 k.s.h. zbycie lub obciążenie akcji powinno być dokonane w formie dokumentowej pod rygorem nieważności. Za formę dokumentową należy uznać, złożenie oświadczenia woli w postaci dokumentu, w sposób umożliwiający ustalenie osoby składającej oświadczenie (art. 772 kodeksu cywilnej).

W przypadku zbycia akcji, prawa z nich przechodzą na nabywcę z momentem wpisu tych akcji do rejestru akcjonariuszy. W tym zakresie wpis do rejestru akcjonariuszy ma charakter konstytutywny.

Akcje Prostej Spółki Akcyjnej mogą zostać stokenizowane i mogą zostać przeniesione na inny podmiot przy wykorzystaniu technologii blockchain.

LIKWIDACJA SPÓŁKI

Istnieje możliwość rozwiązania Prostej Spółki Akcyjnej bez przeprowadzenia likwidacji. Następuje to w drodze przejęcia całego majątku spółki przez oznaczonego akcjonariusza (akcjonariusza przejmującego) z obowiązkiem zaspokojenia wierzyciela i pozostałych akcjonariuszy. Ten tryb likwidacji będzie możliwy pod warunkiem, że uchwała akcjonariuszy zostanie podjęta większością ¾ głosów w obecności akcjonariuszy reprezentujących co najmniej połowę ogólnej liczby akcji. Wymagana jest również zgoda sądu rejestrowego.

Z dniem wykreślenia spółki z rejestru, akcjonariusz przejmujący będzie wstępował we wszystkie prawa i obowiązki wykreślonej spółki.

Autor: aplikant radcowski Bartosz Łoboda
Lange Kancelaria Prawna Spółka Partnerska Radcowie Prawni
Powyższy artykuł nie stanowi porady prawnej ani opinii prawnej w rozumieniu przepisów prawa, a jego charakter jest wyłącznie informacyjny.
Treść artykułu odzwierciedla poglądy i stanowisko autora związane z treścią przepisów prawa, orzeczeń sądów, interpretacji organów państwowych i publikacji prawnych oraz prasowych. Zarówno zespół Lange Kancelaria Prawna Spółka Partnerska Radcowie Prawni, jak i autor artykułu nie ponosi odpowiedzialności za ewentualne skutki decyzji podejmowanych po zapoznaniu się z powyższym artykułem, bądź na jego podstawie.

ŹRÓDŁA:
– ustawa z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy – Kodeks spółek handlowych oraz niektórych innych ustaw

Uproszczone postępowanie restrukturyzacyjne alternatywą dla przedsiębiorcy w czasach kryzysu?

Uproszczone postępowanie restrukturyzacyjne alternatywą dla przedsiębiorcy w czasach kryzysu?

Uproszczone postępowanie restrukturyzacyjne alternatywą dla przedsiębiorcy w czasach kryzysu?

Trwająca pandemia wirusa SARS-CoV-2 z całą pewnością będzie w najbliższych miesiącach powodem różnorakich stanów kryzysowych wśród przedsiębiorców. Nie ma wątpliwości, że jednym z najistotniejszych z owych kryzysów, może okazać się kryzys płynnościowy. Skutkiem takiego kryzysu w najgorszym wypadku może być powstanie stanu niewypłacalności. W najlepszym wypadku problemy takie mogą skutkować zagrożeniem niewypłacalnością i w konsekwencji konieczność podjęcia „akcji ratunkowej” z zastosowaniem instytucji prawa restrukturyzacyjnego lub upadłościowego.

Problem jednak w tym, że wdrożenie jakichkolwiek instrumentów czy w ramach upadłości, czy w ramach restrukturyzacji wymaga obecnie aktywnej roli sądu. Te natomiast dotknięte są skutkami wystąpienia stanu epidemii i sporo czasu może minąć, nim odzyskają „przedpandemiczną” sprawność. Czas zatem, jaki może upłynąć od złożenia przez przedsiębiorcę wniosku np. o otwarcie przyspieszonego postępowania układowego do jego rozpoznania przez sąd, może okazać się zbyt długi, by uchronić dotkniętego kryzysem wnioskodawcę przed przysłowiowym „bankructwem”. Jest to szczególnie istotne, gdyż w tym czasie, wierzyciele mogą prowadzić czynności egzekucyjne dodatkowo pogarszające i tak złą sytuację dłużnika.

Nowy rodzaj postępowania jako „remedium”?

Swoistym „remedium” na taki stan rzeczy może być szybkie, odformalizowane postępowanie restrukturyzacyjne. Prowadzone przez przedsiębiorcę niejako „samodzielnie” i odbywające się z możliwie „najmniejszym” udziałem sądu. Postępowanie tego rodzaju już niedługo stanie się możliwe i będzie możliwe do 30 czerwca 2021 r.  Mowa o uproszczonym postępowaniu restrukturyzacyjnym, które pojawiło się w uchwalonej przez Sejm tzw. tarczy antykryzysowej 4.0. Oficjalny tytuł ustawy to ustawa o dopłatach do oprocentowania kredytów bankowych udzielanych na zapewnienie płynności finansowej przedsiębiorcom dotkniętym skutkami COVID-19. Uchwalony przez Sejm tekst regulacji znajduje się na stronie Sejmu w druku sejmowym nr 382. Obecnie ustawa przekazana została do Senatu.

Spośród czterech w istocie kategorii postępowań restrukturyzacyjnych przewidzianych w ustawie z dnia 15 maja 2015 r. Prawo restrukturyzacyjne (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 814) w zasadzie jedno z nich nadaje się do możliwie efektywnego uproszczenia, tak by spełniło wymogi szybkości i sprawności zwłaszcza w warunkach kryzysowych. Chodzi mianowicie o postępowanie o zatwierdzenie układu uregulowane w przepisach art. 210 i następnych prawa restrukturyzacyjnego.  Tak też uczynił projektodawca w zapisach omawianego projektu ustawy wprowadzając kategorię „uproszczonego postępowania restrukturyzacyjnego” zdefiniowanego w normie art. 15 projektu i szerzej uregulowanego w kilku kolejnych normach projektowanej ustawy.

Jak dotychczas wyglądało postępowanie o zatwierdzenie układu?

Ideą samego postępowania o zatwierdzenie układu jest doprowadzenie  – w ramach przewidzianej procedury – do zawarcia układu pomiędzy dłużnikiem a wierzycielami. Układ taki następnie zatwierdzany byłby przez sąd restrukturyzacyjny. Wartością dodaną tak pomyślanej instytucji prawa restrukturyzacyjnego jest to, że organizację całego postępowania niejako „powierza się” samodzielnemu działaniu dłużnika. To dłużnik we współpracy z tzw. nadzorcą układu (którym musi być licencjonowany doradca restrukturyzacyjny) przedstawia wierzycielom określone rozwiązania restrukturyzacyjne w postaci propozycji układowych. Propozycje te następnie głosowane są przez wierzycieli w drodze pisemnego głosowania „zorganizowanego” przez dłużnika. Jeżeli w toku zbierania głosów, większość wierzycieli wypowie się „za” propozycjami układowymi dłużnika, to otwarta jest droga do złożenia we właściwym sądzie wniosku o zatwierdzenie przyjętego układu. Ewentualne zatwierdzenie układu przez sąd restrukturyzacyjny stanowi „ukoronowanie” całej procedury i finalnie restrukturyzację zobowiązań dłużnika. Istotnym jest jednak, iż restrukturyzacja ta obejmuje tylko te zobowiązania, które z mocy prawa mogą być układem objęte.

Główne wady postępowania o zatwierdzenie układu

Wyżej zarysowane postępowanie, prócz niewątpliwych zalet, ma niestety kilka wad. Spośród nich na czoło wysuwa się zasadniczy brak skutków prawnych związanych z samym wszczęciem postępowania w odniesieniu do sytuacji dłużnika, wobec którego toczone są egzekucje. Egzekucje mogą być nadal wszczynane, a już toczące się mogą być kontynuowane aż do ewentualnego zatwierdzenia układu przez sąd. Powyższe może prowadzić do iluzoryczności całego przedsięwzięcia restrukturyzacji zobowiązań dłużnika.

Kolejnym problemem jest to, że w postępowaniu o zatwierdzenie układu spod restrukturyzacji w zasadzie wyłączone są wierzytelności zabezpieczone rzeczowo na majątku dłużnika. W szczególności dotyczy to wierzytelności, na zabezpieczenie których dłużnik ustanowił hipotekę. Sporo „do życzenia” w kontekście powyższego pozostawia również nominalny czas, który zgodnie z zasadniczym uregulowaniem zawartym w ustawie prawo restrukturyzacyjne jest niezbędny do skutecznego przeprowadzenia procedury restrukturyzacji.

Co zmienia uproszczone postępowanie restrukturyzacyjne?

W projektowanych rozwiązaniach projektodawca stara się wyjść „naprzeciw” powyższym niedogodnościom, kształtując instytucję tak w zakresie ochrony dłużnika przed egzekucją, jak i rozszerzając możliwości restrukturyzacyjne poszczególnych zobowiązań dłużnika. Zadbano jak się wydaje również o to, by postępowanie było możliwie najbardziej uproszczone i odformalizowane oraz by czas jego trwania był możliwie najkrótszy.

I tak: zasadniczym novum projektu jest to, że postępowanie restrukturyzacyjne prowadzone na podstawie omawianej ustawy szczególnej zyskuje walor otwartego, już tylko wskutek złożenia przez dłużnika obwieszczenia o otwarciu postępowania o zatwierdzenie układu w Monitorze Sądowym i Gospodarczym. Innymi słowy, o skutecznym wszczęciu postępowania decyduje li tylko sam dłużnik i akt jego woli, który wymaga wyartykułowania we wspomnianym obwieszczeniu. Dłużnik takowego obwieszczenia będzie mógł dokonać tylko jeden raz. (zob. art. 15 ust. 1 oraz ust. 2 projektu).

Kolejnym istotnym rozwiązaniem projektowanej regulacji jest to, że samo otwarcie postępowania skutkuje z dniem opublikowania obwieszczenia,  zawieszeniem z mocy prawa postępowań egzekucyjnych toczących się celem dochodzenia wierzytelności objętych układem, jak również – pod pewnymi warunkami – także wierzytelności rzeczowych, w tym wierzytelności hipotecznych. (art. 16 ust. 3 pkt 1 projektu). Podobnie, z dniem otwarcia postępowania wyłączona będzie możliwość wszczęcia postępowań egzekucyjnych lub zabezpieczających w zakresie wspomnianych wierzytelności (art. 16 ust. 3 pkt 2 projektu).

Kiedy dopuszczalny będzie brak zgody wierzyciela rzeczowego na uproszczone postępowanie restrukturyzacyjne?

Ważnym z punktu widzenia interesów dłużnika zabiegającego o restrukturyzację swoich zobowiązań jest uregulowanie, w myśl którego nie będzie wymagana zgoda wierzyciela rzeczowego na objęcie jego wierzytelności układem. Brak zgody wierzyciela będzie dopuszczalny o ile z propozycji układowych wynikać będzie, że wierzytelność ta uzyska pełne zaspokojenie wraz z należnościami ubocznymi, w terminie określonym w układzie a przynajmniej nie niższe od tego, jakie byłoby spodziewane w przypadku dochodzenia wierzytelności z przedmiotu zabezpieczenia. W praktyce oznacza to, że wymóg zgody wierzyciela na objęcie tego rodzaju wierzytelności układem będzie mógł być wyłączony, jeżeli dłużnik w propozycjach układowych zaoferuje takiemu wierzycielowi zaspokojenie co do zasady nie niższe, od wartości oszacowania nieruchomości objętej zabezpieczeniem (zob. art. 17 ust. 1 projektu).

Tryb i forma głosowania nad zatwierdzeniem układu oraz czas trwania postępowania

W kontekście uproszczenia i przyspieszenia postępowania restrukturyzacyjnego projekt zakłada również pewne innowacje. Mianowicie możliwie będzie – prócz głosowania w trybie zbierania głosów pisemnych – zwołanie przez nadzorcę układu zgromadzenia wierzycieli w celu przeprowadzenia głosowania nad układem. Zgromadzenie i głosowanie takie będzie przy tym możliwe także w trybie zdalnym, z wykorzystaniem elektronicznych środków komunikacji (zob. art. 18 ust. 1 i 2 projektu).

Maksymalny czas procedury przyjmowania układu nie będzie mógł przekroczyć czterech miesięcy licząc od dnia dokonania obwieszczenia o otwarciu postępowania. W powyższym terminie do sądu restrukturyzacyjnego musi być złożony wniosek o zatwierdzenie układu przyjętego przez wierzycieli. (art. 19 ust. 1 projektu).

Mechanizmy zabezpieczenia interesów wierzycieli

Projektodawca konstruując omawianą instytucję przyjął regulacje, które w założeniu mają zabezpieczyć wierzycieli przed nieakceptowalnymi dla nich skutkami otwarcia uproszczonego postępowania o zatwierdzenie układu. Zgodnie bowiem z brzmieniem normy art. 18 ust. 1 projektu ustawy, sąd na wniosek wierzyciela, dłużnika lub nadzorcy układu uchyla skutki dokonania obwieszczenia o otwarciu postępowania, jeżeli prowadzą one do pokrzywdzenia wierzycieli.

Swego rodzaju „zabezpieczeniem” interesów wierzycieli w toku postępowania jest również wprowadzenie w projekcie reguły ograniczenia dłużnika w zarządzie majątkiem  w trakcie trwania postępowania. Dłużnik w tym czasie uprawiony będzie do dokonywania jedynie czynności zwykłego zarządu. W pozostałym zakresie czynność dłużnika odnośnie jego majątku wymagać ma zezwolenia nadzorcy układu. Stan tego rodzaju „częściowego ubezwłasnowolnienia” dłużnika trwać ma do zakończenia postępowania wskutek zatwierdzenia układu przez sąd albo do umorzenia postępowania z przyczyn wskazanych  w ustawie (art. 22 ust. 1 projektu).

Próba oceny uproszczonego postępowania restrukturyzacyjnego

Dokonując próby wstępnej oceny projektowanych rozwiązań, można wyrazić pogląd, iż instytucja „uproszczonego postępowania restrukturyzacyjnego” może okazać się cennym i dość efektywnym w praktyce instrumentem restrukturyzacji zobowiązań w dobie kryzysu wywołanego pandemią wirusa SARS-CoV-2. Stanowisko to uzasadnione jest tym, iż wdrożenie tej instytucji umożliwi dłużnikowi roztoczenie „parasola ochronnego” przed egzekucją wymagalnych zobowiązań, co wydaje się najistotniejszą wartością dodaną projektowanych rozwiązań. Nie bez wpływu na ewentualne powodzenie restrukturyzacji w drodze uproszczonego postępowania restrukturyzacyjnego ma fakt objęcia (pod pewnymi warunkami) układem wierzytelności zabezpieczonych rzeczowo, bez zgody wierzycieli dysponujących zabezpieczeniem rzeczowym na majątku dłużnika. Powyższe w realiach postępowania restrukturyzacyjnego prowadzonego na zasadach ogólnych jest zjawiskiem zupełnie wyjątkowym i rzadko spotykanym.

Wartym odnotowania w kontekście zalet projektowanych rozwiązań jest także, iż to dłużnik (wspomagany przez nadzorcę układu) będzie głównym dysponentem postępowania. Powyższe dzięki sprawnemu procesowi negocjacyjnemu może zapewnić skuteczną restrukturyzację zobowiązań dłużnika, z minimalnym w istocie „zaangażowaniem” w proces czynnika sądowego.

Autor: radca prawny Krzysztof Lange
Lange Kancelaria Prawna Spółka Partnerska Radcowie Prawni
Powyższy artykuł nie stanowi porady prawnej ani opinii prawnej w rozumieniu przepisów prawa, a jego charakter jest wyłącznie informacyjny.
Treść artykułu odzwierciedla poglądy i stanowisko autora związane z treścią przepisów prawa, orzeczeń sądów, interpretacji organów państwowych i publikacji prawnych oraz prasowych. Zarówno zespół Lange Kancelaria Prawna Spółka Partnerska Radcowie Prawni, jak i autor artykułu nie ponosi odpowiedzialności za ewentualne skutki decyzji podejmowanych po zapoznaniu się z powyższym artykułem, bądź na jego podstawie.

Źródła:
– projekt ustawy o dopłatach do oprocentowania kredytów bankowych udzielanych na zapewnienie płynności finansowej przedsiębiorcom dotkniętym skutkami COVID-19 (druk sejmowy numer 382);
– ustawa z dnia 4 czerwca 2020 r. o dopłatach do oprocentowania kredytów bankowych udzielanych na zapewnienie płynności finansowej przedsiębiorcom dotkniętym skutkami COVID-19 (w brzmieniu tekstu ustawy przekazanego do Senatu zgodnie z art. 52 regulaminu Sejmu);

Ulga badawczo-rozwojowa jest pomocna nie tylko w dobie kryzysu – część I

ULGA BADAWCZO-ROZWOJOWA JEST POMOCNA NIE TYLKO W DOBIE KRYZYSU

Ulga badawczo-rozwojowaUlga B+R skierowana jest do wszystkich przedsiębiorców, którzy powiększają swoją ofertę o nowe produkty bądź usługi, lub wprowadzają na rynek ich ulepszenia/modyfikację. Wystarczy, że przedsiębiorca w ramach prowadzonej działalności dokona ulepszenia istniejących produktów, usług lub technologii już przez niego stosowanych i oferowanych na rynku.

Poniżej przedstawiam pierwszą część analizy preferencji podatkowej w podatkach dochodowych, czyli ulgi B+R.

ULGA BADAWCZO-ROZWOJOWA HISTORYCZNIE

Wprowadzona została do polskich przepisów podatkowych w 2016 r. czym zastąpiła ówczesną ”ulgę technologiczną”. W pierwszym roku jej obowiązywania, tzw. ulga B+R umożliwiała odliczenie 30% kosztów zatrudnienia pracowników wykonujących obowiązki przy działalności badawczo-rozwojowej oraz pozostałych kosztów w wysokości 20% przez małe i średnie firmy i 10% przez duże firmy. W 2017 r. limity wzrosły do 50% kosztów zatrudnienia, a w odniesieniu do pozostałych kosztów kwalifikowanych do 50% w przypadku MŚP i 30% w dużych firmach.

Swój obecny kształt ulga osiągnęła w 2018 r. Od tego roku wszyscy przedsiębiorcy prowadzący działalność badawczo-rozwojową mogą korzystać z odliczenia w wysokości 100% kosztów kwalifikowanych, a centra badawczo-rozwojowe nawet do 150%. Wraz ze zwiększeniem wysokości odliczeń rozszerzony został katalog rodzajów kosztów kwalifikowanych.

KORZYŚCI PŁYNĄCE Z DZIAŁALNOŚCI BADAWCZO-ROZWOJOWEJ

Ulga badawczo-rozwojowa to instrument podatkowy pozwalający przedsiębiorcom na korzystanie z preferencji podatkowych w podatku dochodowym. Preferencje te polegają na możliwości zmniejszenia podstawy opodatkowania, o kolejne odliczenie, jakim są wydatki poniesione przez podatnika na działalność badawczo-rozwojową. Odliczenie jest dodatkowym zmniejszaniem dochodu już pomniejszonego na zasadach ogólnych. Innymi słowy jeżeli dane wydatki da się zakwalifikować do tzw. kosztów kwalifikowanych poniesionych w związku z działalnością badawczo-rozwojową to można zaliczyć je do kosztów uzyskania przychodu dwukrotnie.

ULGA BADAWCZA CZY ROZWOJOWA?

Pomimo sugerującej nazwy ulga badawczo-rozwojowa, w rzeczywistości chodzi o działalność badawczą lub działalność rozwojową. Nie ma przy tym konieczności prowadzenia skomplikowanych badań w sterylnych laboratoriach.

Sama definicja działalności badawczo-rozwojowej znajduje się w obu ustawach o podatku dochodowym: jest to działalność twórcza obejmująca badania naukowe lub prace rozwojowe, podejmowana w sposób systematyczny w celu zwiększenia zasobów wiedzy oraz wykorzystania zasobów wiedzy do tworzenia nowych zastosowań.

Definicje samych badań naukowych i prac rozwojowych znajdują się w innej ustawie – ustawie z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.

Badania naukowe oznaczają:

  1. badania podstawowe rozumiane jako prace empiryczne lub teoretyczne mające przede wszystkim na celu zdobywanie nowej wiedzy o podstawach zjawisk i obserwowalnych faktach bez nastawienia na bezpośrednie zastosowanie komercyjne;
  2. badania aplikacyjne rozumiane jako prace mające na celu zdobycie nowej wiedzy oraz umiejętności, nastawione na opracowywanie nowych produktów, procesów lub usług lub wprowadzanie do nich znaczących ulepszeń.

Prace rozwojowe oznaczają działalność obejmującą nabywanie, łączenie, kształtowanie i wykorzystywanie dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności, w tym w zakresie narzędzi informatycznych lub oprogramowania, do planowania produkcji oraz projektowania i tworzenia zmienionych, ulepszonych lub nowych produktów, procesów lub usług, z wyłączeniem działalności obejmującej rutynowe i okresowe zmiany wprowadzane do nich, nawet jeżeli takie zmiany mają charakter ulepszeń.

Możliwość skorzystania z ulgi B+R jest powszechniejsza w przypadku prac rozwojowych, gdyż obejmują one praktycznie każdego przedsiębiorcę, który tworzy coś innowacyjnego i twórczego. Innymi słowy nie musi to być nic nowego na skalę świata, Polski czy województwa. Wystarczy, że do tej pory przedsiębiorca nie posiadał danej usługi lub towaru w swoim portfolio.

NA CO ZWRÓCIĆ UWAGĘ?

Spełniając przesłanki definicyjne należy mieć na uwadze, że:

  1. twórczość w aktualnym orzecznictwie jest rozumiana następująco: „działalność badawczo-rozwojowa to taka aktywność, która nastawiona jest na tworzenie nowych i oryginalnych rozwiązań, często o charakterze unikatowym, niepowtarzalnym, specyficznym, które nie mają odtwórczego charakteru”. Minister Finansów wskazuje, że na potrzeby działalności badawczo-rozwojowej, w stopniu minimalnym, wystarczające jest działanie twórcze na skalę przedsiębiorstwa. Oznacza to, że przedsiębiorca we własnym zakresie (w ramach prowadzonych prac badawczo-rozwojowych) opracowuje nowe lub ulepszone produkty, procesy, usługi, nawet jeżeli podobne rozwiązanie zostało już opracowane przez inny podmiot;
  2. systematyczność w jednej z interpretacji podatkowych została zdefiniowana w sposób następujący: „systematyczność odnieść należy także do pewnego zorganizowania procesu prac badawczo-rozwojowych, uniknięcie jego losowego i przypadkowego charakteru”. Minister Finansów podnosi, że wystarczające jest, aby podatnik zaplanował i przeprowadził chociażby jeden projekt badawczo-rozwojowy, przyjmując dla niego określone cele do osiągnięcia, harmonogram i zasoby. Taka działalność może być uznana za działalność systematyczną, tj. prowadzoną w sposób metodyczny, zaplanowany i uporządkowany.
  3. zwiększenie zasobów wiedzy oraz wykorzystania jej do tworzenia nowych zastosowań w orzecznictwie postrzega się jako „badania, mające na celu pozyskanie nowej wiedzy w zakresie źródła skażenia mikrobiologicznego paliw przechowywanych w zbiornikach na terminalach paliw oraz skali występowania tego zjawiska, których wnioski i kryteria opracowane na ich podstawie pozwolą na ich bezpośrednie zastosowanie przez klientów w skali przemysłowej”. Minister Finansów w objaśnieniach podatkowych z dnia 15 lipca 2019 r. przyjął, że istotny jest element celowościowy w postaci zwiększenia zasobów wiedzy oraz wykorzystania jej do tworzenia nowych zastosowań, niezależnie od tego czy zastosowania te obejmują wyłącznie jedno przedsiębiorstwo czy też całe państwo, kontynent lub świat.

Zdefiniowanie pojęcia działalności badawczo-rozwojowej na gruncie ustaw PIT i CIT nie jest proste. W celu rozwiania wątpliwości należy złożyć wniosek do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej o wydanie interpretacji indywidualnej potwierdzającej nasze stanowisko.

CZYM SĄ KOSZTY KWALIFIKOWANE?

Podstawowym warunkiem skorzystania z ulgi badawczo-rozwojowej jest poniesienie przez przedsiębiorcę w roku podatkowym tzw. kosztów kwalifikowanych. Kosztami takimi są koszty związane bezpośrednio z działalnością badawczo-rozwojową. Kwota odliczenia nie może w roku podatkowym przekroczyć kwoty dochodu uzyskanego przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych z przychodów innych niż przychody z zysków kapitałowych oraz kwoty dochodu uzyskanego przez podatnika podatku dochodowego od osób fizycznych z pozarolniczej działalności gospodarczej.

RODZAJE KOSZTÓW KWALIFIKOWANYCH

Katalog kosztów kwalifikowanych uprawniających do skorzystania z ulgi B+R znajduje się w art. 26e ustawy PIT oraz w art. 18d ustawy CIT. Do tych kosztów zaliczamy w szczególności:

  1. koszty nabycia materiałów i surowców bezpośrednio związanych z prowadzoną działalnością badawczo rozwojową,
  2. koszty pracownicze związane z realizacją działalności badawczo-rozwojowej,
  3. odpisy amortyzacyjne od środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych wykorzystywanych w prowadzonej działalności badawczo-rozwojowej, z wyłączeniem samochodów osobowych oraz budowli, budynków i lokali będących odrębną własnością.

W mojej ocenie powyższe koszty są najbardziej znaczące dla przedsiębiorcy, natomiast możemy zaliczyć do kosztów kwalifikowanych również następujące:

  1. nabycie niebędącego środkami trwałymi sprzętu specjalistycznego wykorzystywanego bezpośrednio w prowadzonej działalności badawczo-rozwojowej, w szczególności naczyń i przyborów laboratoryjnych oraz urządzeń pomiarowych;
  2. odpłatne korzystanie z aparatury naukowo-badawczej wykorzystywanej wyłącznie w prowadzonej działalności badawczo-rozwojowej, jeżeli to korzystanie nie wynika z umowy zawartej z podmiotem powiązanym z podatnikiem;
  3. nabycie usługi wykorzystania aparatury naukowo-badawczej wyłącznie na potrzeby prowadzonej działalności badawczo-rozwojowej, jeżeli zakup usługi nie wynika z umowy zawartej z podmiotem powiązanym z podatnikiem;
  4. koszty uzyskania i utrzymania patentu, prawa ochronnego na wzór użytkowy, prawa z rejestracji wzoru przemysłowego, poniesione na czynności wymienione w ustawach PIT i CIT,
  5. ekspertyzy, opinie, usługi doradcze i usługi równorzędne, świadczone lub wykonywane na podstawie umowy przez podmiot będący jednostką naukową, a także nabycie od takiego podmiotu wyników prowadzonych przez niego badań naukowych, na potrzeby działalności badawczo-rozwojowej.

Katalog podmiotów, od których przedsiębiorca może nabywać ww. usługi/wyniki badań/ekspertyzy obejmuje uczelnie, federacje podmiotów systemu szkolnictwa wyższego i nauki, instytuty naukowe PAN, instytuty badawcze, międzynarodowe instytuty naukowe utworzone na podstawie odrębnych ustaw działające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, Polska Akademia Umiejętności oraz inne podmioty prowadzące głównie działalność naukową w sposób samodzielny i ciągły. Wynika to z treści art. 7 ust. 1 pkt 1,2, 4-8 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, do której odsyłają ustawy o podatku dochodowym.

WARUNKI ZALICZENIA WYDATKÓW DO KOSZTÓW KWALIFIKOWANYCH

Organy podatkowe wskazują, że dane wydatki uprawniają przedsiębiorcę do odliczenia w zeznaniu podatkowym kosztów kwalifikowanych poniesionych w danym roku podatkowym na działalność badawczo-rozwojową, należy spełnić następujące warunki łącznie:

  1. podatnik poniósł koszty na działalność badawczo-rozwojową,
  2. koszty na działalność badawczo-rozwojową stanowiły dla podatnika koszty uzyskania przychodów w rozumieniu PIT i CIT,
  3. koszty na działalność badawczo-rozwojową mieszczą się w zamkniętym katalogu kosztów kwalifikowanych określonym przepisami art. 26e ustawy PIT albo art. 18d ustawy CIT,
  4. podatnik nie prowadził w roku podatkowym działalności na terenie specjalnej strefy ekonomicznej na podstawie zezwolenia,
  5. w ewidencji, o której mowa w ustawach PIT i CIT, podatnik wyodrębnił koszty działalności badawczo-rozwojowej,
  6. podatnik wykazał w zeznaniu podatkowym koszty kwalifikowane podlegające odliczeniu,
  7. kwota odliczonych kosztów kwalifikowanych nie przekroczyła limitów określonych w ustawach PIT i CIT,
  8. koszty kwalifikowane nie zostały zwrócone podatnikowi w jakiejkolwiek formie.

Autor: aplikant radcowski Bartosz Łoboda
Lange Kancelaria Prawna Spółka Partnerska Radcowie Prawni
Powyższy artykuł nie stanowi porady prawnej ani opinii prawnej w rozumieniu przepisów prawa, a jego charakter jest wyłącznie informacyjny.
Treść artykułu odzwierciedla poglądy i stanowisko autora związane z treścią przepisów prawa, orzeczeń sądów, interpretacji organów państwowych i publikacji prawnych oraz prasowych. Zarówno zespół Lange Kancelaria Prawna Spółka Partnerska Radcowie Prawni, jak i autor artykułu nie ponosi odpowiedzialności za ewentualne skutki decyzji podejmowanych po zapoznaniu się z powyższym artykułem, bądź na jego podstawie.

Źródła:
ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 865),
ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2019 r., poz. 1387),
ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2020 r., poz. 85),
objaśnienia podatkowe z dnia 15 lipca 2019 r. dotyczące preferencyjnego opodatkowania dochodów wytwarzanych przez prawa własności intelektualnej – IP BOX.